ÖZ

Bu makalede fertlerin subjektif algılarına dayalı sağlık durumları, kronik hastalıklar ve sağlık sorunları nedeni ile günlük faaliyetlerde aksama gibi değişkenler analiz edilerek Türkiye, Avrupa Birliği ve OECD ülkelerinde sağlık-hastalık durumu ve algıları incelenmektedir. TÜİK ve EUROSTAT’ın 2006-2016 yılları arasında yaptığı Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması’nın verileri ve OECD’nin daha iyi yaşam endeksi verileri kullanılmıştır. İncelenen ülkelerde üç değişken açısından yaygınlık oranları değerlendirildiğinde sağlık-hastalık durumlarının birbirine yakın olduğu görülmektedir. Türkiye, Avrupa Birliği ve OECD ülkelerinde insanların yaklaşık %30-32’si sağlık sorunu olduğunu rapor ederken %65-70 oranında bir kitle sağlık durumunun “iyi” olduğunu belirtmiştir. Sağlık durumu algılarında Türkiye ortalamaları kır-kent, cinsiyet, medeni durum, gelir ve eğitim düzeyine göre detaylandırıldığında pozitif sağlık algılarına etki eden en önemli faktörler sırası ile medeni durum, eğitim seviyesi ve gelir düzeyidir.

Kaynakça

• Adak N. (2015). Sağlık Sosyolojisi Kadın ve Kentleşme, İstanbul: Birey Yayıncılık.
• Adak, N. (2018). Sağlık Sosyolojisi, Atatürk Üniversitesi Yayınları. http://www.egitim.club/wp-content/uploads/2017/06/Sa%C4%9Fl%C4%B1k-Sosyolojisi-1-7.pdf
• Akşit, B. Akşit, B. (1989) ‘Socio cultural determinants of infant and child mortality’ Social Sciences and Medicine, 28 (6): 571 579.
• Alptekin, D. (2018). Sağlığın Sosyal Belirleyicileri, Nurşen Adak (Ed.), Sağlık Sosyolojisi, Atatürk Üniversitesi. http://www.egitim.club/wp-content/uploads/2017/06/Sa%C4%9Fl%C4%B1k-Sosyolojisi-1-7.pdf Aytaç, Ö. Kurdaş, M. Ç. (2015). ‘Sağlık-hastalığın toplumsal kökenleri ve sağlık sosyolojisi’, Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 25 (1): 231-250. http://dergipark.gov.tr/download/article-file/157413 Baloğlu, B. (2006) ‘Sağlık ve Hastalık & Ekonomik ve Sosyolojik Bakış Açısıyla’, Der Yayınları. Blaxter, M. (2004). “Health”, Polity Press. Bolsoy, N. Sevil, Ü. (2006). ‘Sağlık hastalık ve kültür etkileşimi’ Atatürk Üniversitesi Hemşirelik Yüksek Okulu Dergisi, http://dergipark.gov.tr/download/article-file/29326 Brown, D. (2006). ‘Surveys of living conditions (SLCs): Reported health and poverty in the Caribbean’, Social and Economic Studies, 55-4: 55-77.
• Browne, Ken (2014), Sosyolojiye Giriş, Çev. İ. Kaya, Say Yayınları, İstanbul.
• Center for Desease and Control Prevention (2017). ‘New CDC report: More than 100 million Americans have diabetes or prediabetes’. https://www.cdc.gov/media/releases/2017/p0718-diabetes-report.html Cirhinlioğlu, Z. (2012). Sağlık Sosyolojisi, 3. Basım, Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
• Çukur, A. Bekmez, S. (2012). “Türkiye’de gelir eşitsizliği ile algılanan sağlık statüsü arasındaki ilişkinin ulusal sağlık anket verileri ile incelenmesi”, İktisat, İşletme ve Finans, 27 (3): 73-104. Dahlgren, G. Whitehead, M. (1991). “Policies and strategies to promote social equity in health”, Institute of Futures Studies, Stockholm. Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD). (2017). ‘Better Life Index’ http://www.oecdbetterlifeindex.org/topics/health/
• EUROSTAT. (2016). ‘Distribution of persons aged 16 and self perceived health by sex’ https://ec.europa.eu/eurostat/statisticsexplained/images/e/e5/Distribution_of_persons_aged_16_and_over_by_self-perceived_health_status%2C_by_sex%2C_2016_%28%25%29_Health2017.png
• EUROSTAT. (2010-2016). ‘People having a long-standing illness or health problem by sex, age and educational attainment’ http://appsso.eurostat.ec.europa.eu/nui/show.do?dataset=hlth_silc_05&lang=en
• EUROSTAT.(2016). ‘People having a long-standing illness or health problem by sex, age and educational attainment’ https://ec.europa.eu/eurostat/statisticsexplained/images/e/e5/Distribution_of_persons_aged_16_and_over_by_self-perceived_health_status%2C_by_sex%2C_2016_%28%25%29_Health2017.png
• Gataulinas, A. Bancevica, M. (2014). ‘Subjective health and Subjective wll-being (The case of EU countries’. Advences in Applied Sociology, 4:212-223 https://file.scirp.org/pdf/AASoci_2014092614575716.pdf
• Giddens, A. (2005). Sosyoloji, (Yayına Haz. Cemal Güzel), Ayraç Yayınevi, Ankara.
• Goryakin, Y. Suhrcke, M. Rocco, L. Bayard, R. Mckee, M. (2013). ‘Social capital and self reported general and mental health in nine former Soviet Union countries’, Health Economics Policy and Law”, Cambridge University Press. https://researchonline.lshtm.ac.uk/705754/1/social%20capital.pdf
• Gönç, Ş. T. (2013). “Toplumsal Eşitsizlikler ve Sağlık” O. Elbek (Ed) “Kapitalizm Sağlığa Zaralıdır”, Hayy Kitap.
• Güven, S. (2014) “Türkiye’de sağlık sosyolojisi çalışmaları”, Sosyoloji Dergisi, 3 (29): 127-164. Hui, Z. Thomas, P. (2013). “Marital status, self-rated health, and mortality: Overestimation of health or diminishing protection of marriage?”, Journal of Health and Social Behavior, 54 (1): 128-143. İnanç N, Hatipoğlu S, Yurt V ve diğ. (1999). “Hemşirelik esasları” 4. Baskı, Damla Matbaacılık Ltd. Şti., Ankara. Kaisla E. Joutsenniemi, T. Seppo, V. Koskinen. (2006). “Official marital status, cohabiting, and self-rated health—time trends in Finland, 1978–2001”, European Journal of Public Health, 16 (5): 476-483. Kasapoğlu, A. (1999). Sağlık Sosyolojisi, Ankara: Sosyoloji Derneği Yayınları.
• Kasapoğlu, A. (2001). "Güncel sosyal sorunlar ve sağlık". Toplumbilim Dergisi Sağlık Sosyolojisi Özel Sayısı, Sayı: 13, Ankara.
• Kasapoğlu, Aytül (2008). “Madalyonun iki yüzü: hastalık ve sağlık”, Phoeniks Yayınevi Kızılcelik, S. (1996). Türkiye’nin Sağlık Sistemi Bir Medikal Sosyoloji Denemesi, İzmir: Saray Kitabevleri.
• Küçükusta A. R. (2011). “Bir İki Üç Tıp”, Hayy Kitap Yayıncılık
• Levi, B. (2017). “Perceived health status in a comparative perspective: Methodological limitations and policy implications for Israel”, Israel Journal of Health Policy Research, 6: 2. Maheswaran, H. Kupek, E. Petrou, S. (2015). ‘Self-reported health and socio-economic inequalities in England, 1996-2009: Repeated national cross-sectional study’, Social Science and Medicine, 136: 135-146. Manavgat, G. Çelik, N. (2017). “Sağlık düzeyinin belirleyicilerine yönelik mekansal bir analiz: Türkiye İBBS-3 Örneği”, Sosyoekonomi, 25 (34): 53-67 Marmot, M. Wilkinson, R. G. (1999). “Social Determinants of Health (Ed)”, Oxfort University Press. Matrai, K. N. Z. (2015). ‘Subjective and objective indicators in the reserach on health status’, Journal of Human Support & Exercise, 11: 207-217 Özen S (1993). ‘Sosyolojide bir alan: sağlık sosyolojisi ve sağlık-toplumsal yapı ilişkileri’ Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları, 4: 73-85.
• Palloni, A. , Pinto-Aguirre G. Palaez, M. ((2002) ‘Demographic and health conditions of ageing in Latin America and the Caribbean’, International Journal of Epidemiology, 31: 762-771. https://pdfs.semanticscholar.org/b582/8c88ac6f7d0939b8f3bd2a9d5399ea76e941.p Romaniuk, J. (2014). “Subjective and objective health of the population aged 50+ and welfare state regimes in 16 European countries”, International Journal of Management and Economics, 39: 82-107. Şantas, F. (2017). “Yoksulluğun sağlık statüsü ve sağlık kullanımı ile ilişkisi”, Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13: 545-591. Tan, Z. Shi, F. Zhang, H. Li, N. Xu, Y. Liang, Y (2018). ‘Household income, income inequality and health-related quality of life measured by the EQ-5D in Shaanxi, China: a cross-sectional study’. International Journal of Equity in Health, 17: 32
• Terceira, A. B. McQuillan, J. (2018). “Self-rated health trajectories among married americans: do disparities persist over 20 years?”, Journal of Aging Research, Volume 2018.
• T.C. Sağlık Bakanlığı. (2008). ‘Kronik Hastalıklar Risk Faktörleri Sağlığın Teşviki ve Geliştirilmesi Sempozyumu. 13 - 14 Kasım 2008, Ankara. https://sbu.saglik.gov.tr/Ekutuphane/kitaplar/t13.pdf T.C. Sağlık Bakanlığı (2018). ‘Türkiye’de kronik hastalıklar ve risk faktörleri sıklığı çalışması’ https://sbu.saglik.gov.tr/ekutuphane/kitaplar/khrfat.pdf Tecim, Erhan (2016). Sağlık Sosyolojisi, Çizgi Kitapevi
• Turkdoğan, O. (1966). “Toplumsal Yapı ve Sağlık-Hastalık Sistemi”, İstanbul: IQ Kültür-Sanat Yayıncılık.
• Liderler Zirvesi: Uluslararası Diyabet (2013). ‘Türkiye’de ve bölge ülkelerinde diyabet sorunu’ http://www.diabetcemiyeti.org/c/turkiye-de-ve-bolge-ulkelerinde-diyabet-sorunu
• Türkiye İstatistik Kurumu (2012). “Gelir ve yaşam koşulları araştırması mikro veri seti” Tüik Yayınları.
• Türkiye İstatistik Kurumu (2013) “ Gelir ve yaşam koşulları mikro veri setleri: 2006-2013”, Tüik.
• Türkkan, A. Aytekin, H. (2009). “Socioeconomic and health inequality in two regions of Turkey”, Journal of Community Health,34: 346-352.
• Wilkinson, R. G. (1997). “Socioeconomic determinants of health: health inequalities: relative or absolute material standards?, British Medical Journal, 314 (7080): 591-595 World Health Organization (2008-2013) ‘Action plan for the global strategy for the prevention and control for noncommunicable deseas’. WHO Press. Geneva. Wu, S. Wang, R. , Zhao, Y. (2013). ‘The relationship between self-related health and objective health status: a population based study’, BMC Public Health, 13:320.